• ilość: 0 szt,
  • wartość: 0.00 zł
w schowku 0 sztporównujesz 0 sztostatnio oglądane

Podstawowe wielkości i parametry


 Zaprojektowanie i zainstalowanie prawidłowego oświetlenia to bardzo skomplikowany proces. Zarówno samo światło, jak i jego źródła charakteryzują się pewnymi wartościami. Często niezbędna jest znajomość podstawowych definicji i wielkości dotyczących oświetlenia, aby dobrać odpowiednie źródła i oprawy, a co za tym idzie osiągnąć zamierzony efekt.


Najważniejsze pojęcia i wartości dotyczące oświetlenia to:

- strumień świetlny (Φ)

Podstawowy parametr oświetleniowy, wyrażany w lumenach [lm]. Określa całkowitą moc światła emitowanego z danego źródła. Definiowany jest także jako moc promieniowania widzialnego (czyli promieniowania o długości fali λ=380nm÷760nm). 1 lumen określa moc strumienia świetlnego wysyłanego w jednostkowym kącie przestrzennym przez punktowe źródło światła promieniujące ze światłością 1 kandeli.

- światłość (I)

Wielkość związana ze źródłem światła, ale dotycząca kierunku promieniowania. Charakteryzuje ilość strumienia świetlnego wysyłanego przez źródło światła w niewielkim kącie bryłowym otaczającym określony kierunek. Jednostką światłości jest kandela [cd].

- natężenie oświetlenia (E)

Jedyna wielkość charakteryzująca nie samo światło, ale jasność oświetlenia powierzchni. Opisuje ilość światła, która dociera do powierzchni pracy. Natężenie oświetlenia wyrażane jest luksach [lx]. 1 luks to natężenie oświetlenia wytworzone przez strumień świetlny 1 lumena równomiernie rozłożony na powierzchni o polu 1 m2. Natężenie oświetlenia jest proporcjonalne do światłości w kierunku danego punktu i odwrotnie proporcjonalne do kwadratu odległości tego punktu od źródła światła.

Natężenie oświetlenia miejsca pracy jest określone przez polskie normy – zgodnie z nimi np. do typowych prac biurowych wymagane jest natężenie o wartości 500÷750 lx, a dla prac precyzyjnych min. 1000 lx. Poziom ten dobiera się w zależności od stopnia trudności pracy wzrokowej oraz wielkości pozornej szczegółu pracy wzrokowej.

- luminancja (L)

Określa wrażenie jaskrawości, jakie odnosimy patrząc na oświetlaną lub świecącą powierzchnię, niezależnie od stanu adaptacji do warunków oświetleniowych. Mierzona jest ona w kandelach na jednostkę powierzchni (cd/m2 lub cd/cm2). Zależy od natężenia oświetlenia na obserwowanym obiekcie, właściwości odbiciowych powierzchni obiektu oraz od jego pola pozornej powierzchni świecącej. Docierające do nas wrażenie zależne od wartości luminacji jest przez nas odbierane jako jaskrawość/jasność. Luminancja zachmurzonego nieba to 2000 cd/m2, a słońca w południe 16*109 cd/m2. Gdy mamy do czynienia z dużą luminancją światło nas razi i dochodzi do olśnienia. Dlatego też odpowiednia norma określa graniczną wartość ujednoliconego wskaźnika olśnienia (UGR), w zależności od rodzaju pomieszczenia i typu wykonywanej pracy.

- skuteczność świetlna

Jest podstawowym kryterium oceny ekonomiczności źródła światła, określającym jego efektywność świetlną. Mówi o tym, jak duży strumień świetlny zostanie wypromieniowany z danego źródła przy dostarczeniu jednego wata energii. Jednostką skuteczności świetlnej jest [lm/W].

- sprawność oprawy

Wartość niemianowana, zawsze mniejsza od 1. Jest to stosunek strumienia świetlnego oprawy do całkowitego strumienia świetlnego zastosowanych źródeł światła.

- temperatura barwowa [Tb]

Określa barwę światła – im wyższa jest temperatura barwowa, tym światło jest bielsze. Światło naturalne w ciągu dnia w zależności od zachmurzenia, położenia słońca itp. zmienia barwę od niebieskiej (zachmurzenie) do pomarańczowej (zachód słońca). Jednostką temperatury barwowej jest Kelwin [K] - w letni poranek Tb=3000 [K], w południe Tb=6500 [K]. Dla porównania tradycyjna żarówka daje światło o barwie 2700 [K], a świetlówka barwy białej 4000 [K]. W zależności od temperatury barwowej zgodnie z normą PN-EN 12464-1 wyróżniamy trzy główne grupy barw światła:
- chłodna (zwana też dzienną) (>5300 [K]);
- neutralna (3300÷5300 [K]);
- ciepła (<3300 [K]).

Organizm ludzki najlepiej wypoczywa przy ciepłym świetle – sprzyja ono relaksowi i wyciszeniu. Z kolei dzienne światło pobudza nas i stymuluje – dlatego też jesteśmy wydajniejsi pracując przy świetle naturalnym lub sztucznym o temperaturze powyżej 4000 K.

- wskaźnik oddawania barw [Ra]

Określa zdolność światła do oddawania barw oświetlanych przedmiotów. Ra=0 jest równoznaczny z brakiem własności oddawania barw, Ra=100 oznacza pełne oddawanie barw (w takim oświetleniu przedmioty zachowują naturalny kolor). Ra=100 ma światło słoneczne. W zależności od wartości wskaźnika Ra sztuczne źródła światła dzielą się na 6 grup:

- 1A (Ra≥90; bardzo dobra zdolność oddawania barw) – np. żarówki halogenowe;
- 1B (Ra=80÷89; bardzo dobra zdolność oddawania barw) – np. lampy meta halogenkowe;
- 2A (Ra=70÷79; dobra zdolność oddawania barw) – np. świetlówki;
- 2B (Ra=60÷69; dobra zdolność oddawania barw) – np. świetlówki;
- 3 (Ra=40÷59; wystarczająca zdolność oddawania barw) – np. lampy rtęciowe;
- 4 (Ra≤39; niewystarczająca zdolność oddawania barw) – np. lampy sodowe.
W pomieszczeniach przeznaczonych do pracy należy stosować źródła światła z grupy 1A lub 1B.


Autor: mgr inż. Anna Bielczyk

Informacje i zamówienia

tel. 14/620-11-55
tel. kom. 509-307-709

Email: info@oswietlenie.pl

od poniedziałku do piątku
w godz. 800 do 1600

Serdecznie zapraszamy!